Hoe weet je of jouw kleding écht eerlijk is? Je kan toch gewoon om de tuin geleid worden? Dit soort kritische vragen worden mij vaak gesteld. “Bewijs het maar eens!”. Ik vind het terechte vragen en vertel graag over dit onderwerp. Als je iets pretendeert moet je het ook goed uit kunnen leggen. Komtie: 

Het valt me op dat vaak gedacht wordt dat eerlijk produceren een vinkje is op een checklist. Iets dat je even af kunt tikken met bijvoorbeeld een fancy certificaat of een contract als bewijs. Helaas, was het maar zo simpel. De kledingindustrie zit ongelooflijk ingewikkeld in elkaar. Samengevat is het probleem dat merken lang niet altijd weten waar hun product gemaakt wordt door de wirwar van subcontractors. Een ander probleem is dat fast fashion merken zóveel produceren dat het haast onmogelijk is om al die honderden fabrieken te gaan controleren. Want tijdrovend en dus duur. Meer hierover lees je hier. Maar hoe kan het dan wel?

1. Eerlijke kleding produceren begint bij identiteit
Eerlijk produceren begint bij de identiteit van een kledingmerk. Wil je impact maken of ga je voor maximale winst en groei? In dat laatste geval zal eerlijk produceren altijd een blok aan het been zijn. Regie voeren op je productieketen kost veel tijd, en dus geld. Als je puur financieel gedreven bent, is alles wat je op dit vlak moet doen ballast. Vind je impact maken belangrijk? Dan zorgt een open en eerlijke productieketen juist voor extra waarde. Kortom, het kan écht anders, maar alleen als je je hele bedrijf hier op inricht.

2. Focus
Eerlijk produceren is dus zeker geen vinkje op je checklist. Het is een focus waar je alles omheen bouwt. Het transparant maken van je supply chain een is samenspel tussen afspraken maken, contracten opstellen, relaties opbouwen, controles uitvoeren en misschien nog wel het belangrijkste: vertrouwen. 

3. Kritische vragen & Vertrouwen
Toen ik startte met het Fair Fashion Experiment waren mijn basis uitgangspunten: direct contact hebben met het atelier , niet werken met tussenpersonen en zorgen voor een productiepartner die je missie snapt. Vervolgens ga je vragen stellen over de productieomstandigheden en gesprekken voeren over het belang daarvan. Want wederzijds begrip hierin is een belangrijke basis. Na 7 maanden zoeken hield ik een shortlist van 3 ateliers over. Uiteindelijk koos ik ervoor om als basis samen te werken met een Nederlands atelier. Ik merkte dat dezelfde taal spreken en elkaar fysiek ontmoeten erg belangrijk is om een vertrouwensband op te bouwen. Dat je gewoon even aan kunt waaien op een kantoor, je dezelfde taal spreekt en eigenlijk voortdurend contact hebt. Vanuit die basis ben ik op dit moment bezig met testtrajecten in Polen, Bali en Turkije. Die hebben meer tijd nodig om bovenstaande en onderstaande redenen. 

4. Afspraken, contracten en controle 
Je kunt niet bouwen op vertrouwen alleen. Contracten, afspraken en controle is belangrijk. Andersom geldt het trouwens ook. Papier zonder relatie is eveneens waardeloos. Zorgen voor een goede combi dus. Als vervolgstap hebben we samen concreet gemaakt wat eerlijke productie precies is. Wij verstaan hier het volgende onder: 

  • Arbeid is nooit gedwongen
  • Geen kinderarbeid
  • Geen onredelijke werktijden, extra werk wordt alleen uitgevoerd met wederzijdse instemming
  • De werkomstandigheden zijn veilig
  • Werknemers krijgen een eerlijk loon
  • Werknemers hebben het recht om vakbonden te vormen

Dit legden we vast in een contract wat we samen ondertekenden, met de voorwaarden dat we het atelier altijd mogen bezoeken en controles mogen uitvoeren. 

Wensen
Fair trade kleding produceren is nooit ‘af’. Er kunnen altijd dingen beter. Mijn doel is om steeds een stapje verder gaan. Niet alleen op gebied van fair trade productie, maar ook op zoek te gaan naar mogelijkheden om kleding steeds duurzamer te produceren. Mijn zoektocht is nog maar net begonnen en ik vermoed zomaar dat die nog lang niet afgelopen is. 

*Er is nog zoveel meer te zeggen over dit onderwerp, ik zal hier nog vaker over schrijven. En als je vragen hebt, suggesties of gewoon een opmerking wilt maken, stuur mij even een mailtje: janine@commonandsense.nl